Người trẻ đang tự hào về cội nguồn theo cách rất riêng

Vào ngày 22/8, gần 3.000 khán giả có mặt tại buổi công chiếu đầu tiên của Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh, bên ngoài khu vực trình chiếu, những bộ trang phục, vũ khí và đạo cụ xuất hiện trong phim cũng được trưng bày để khán giả trực tiếp quan sát.

Một câu chuyện lấy cảm hứng từ huyền sử cách đây khoảng một nghìn năm, được kể lại bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại và nhận được sự quan tâm của đông đảo khán giả hôm nay. Nhìn rộng hơn, Hộ Linh Tráng Sĩ không phải trường hợp duy nhất.

Những năm gần đây, lịch sử và văn hóa Việt Nam xuất hiện ngày càng nhiều trong phim ảnh, âm nhạc, thời trang, các chương trình nghệ thuật và cả những nội dung được chia sẻ trên mạng xã hội. Cùng với đó là hình ảnh rất nhiều người trẻ xuống phố trong màu cờ đỏ sao vàng, chờ hàng giờ để xem diễu binh, cùng hát những ca khúc về quê hương tại các concert hay hòa vào những cuộc “đi bão” sau chiến thắng của thể thao Việt Nam.

Phải chăng người trẻ đang tìm thấy một cách rất khác để thể hiện tình yêu của mình với lịch sử, văn hóa và cội nguồn của mình?

Nguồn: Báo Thanh Niên

Nơi những giá trị xưa được kể bằng ngôn ngữ hôm nay

Nhắc đến lịch sử, nhiều người từng nghĩ đến những trang sách dày đặc ngày tháng, tên nhân vật và sự kiện cần ghi nhớ. Nhưng lịch sử khi bước vào điện ảnh lại có thể trở thành hình ảnh, âm thanh, nhân vật và cảm xúc.

Năm 2025, Địa Đạo: Mặt trời trong bóng tối trở thành một hiện tượng đáng chú ý khi một bộ phim về đề tài chiến tranh, cách mạng không chỉ đạt doanh thu cao mà còn thu hút đông đảo khán giả trẻ đến rạp. Cũng trong năm đó, Mưa Đỏ tiếp tục tạo nên một dấu ấn lớn. Bộ phim về cuộc chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 lập nhiều kỷ lục phòng vé, đồng thời tạo nên những cuộc thảo luận rộng rãi về lịch sử, chiến tranh và sự hy sinh của thế hệ đi trước, đặc biệt trong giới trẻ.

Sự quan tâm dành cho sản phẩm Việt cũng không chỉ dừng ở những câu chuyện lịch sử. Những bộ phim như Trại Buôn Người, khai thác nạn buôn người và chiếc bẫy “việc nhẹ, lương cao”, cho thấy điện ảnh Việt hoàn toàn có thể chạm tới khán giả bằng chính những vấn đề xã hội đang hiện hữu quanh mình.

Không chỉ điện ảnh, âm nhạc cũng cho thấy một cách tiếp cận tương tự.

Bắc Bling của Hòa Minzy kết hợp quan họ, hát văn, nhạc cụ truyền thống cùng hip hop và âm nhạc điện tử. Hình ảnh làng quê, đình đền, áo tứ thân hay không gian văn hóa Kinh Bắc được đặt trong một sản phẩm mang hơi thở rất hiện đại. Chỉ sau gần một tháng, MV đã đạt hơn 90 triệu lượt xem và trở thành một trong những ví dụ nổi bật về việc đưa chất liệu văn hóa truyền thống đến với công chúng trẻ.

Điều thú vị nằm ở chỗ những tác phẩm ấy không yêu cầu người xem phải bước vào lịch sử bằng một bài kiểm tra hay một tiết học.

Họ có thể bắt đầu đơn giản bằng một bộ phim hay, một đoạn nhạc bắt tai, một bộ trang phục đẹp hoặc một cảnh quay khiến mình tò mò. Sau sự tò mò đó, một người có thể tìm kiếm thêm về Thành cổ Quảng Trị, về Đại Cồ Việt, về quan họ Bắc Ninh hay một giai đoạn lịch sử mà trước đây họ chưa từng chủ động tìm hiểu.

Có lẽ thứ đang thay đổi không hẳn là lịch sử. Mà là cách lịch sử được kể để gần hơn với người trẻ hôm nay.

Nguồn: Báo Văn Hóa

Khi lòng tự hào bước ra khỏi màn hình

Sự kết nối với cội nguồn cũng không chỉ diễn ra trong rạp chiếu phim hay trên màn hình điện thoại.

Lễ diễu binh, diễu hành A80 kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9/2025 tại Hà Nội từng tạo nên một không khí đặc biệt. Trước giờ sự kiện bắt đầu, rất đông người dân đã có mặt từ sớm trên các tuyến phố để chờ đợi và theo dõi. Lễ diễu binh, diễu hành cấp quốc gia có quy mô lớn, diễn ra tại Quảng trường Ba Đình và nhiều tuyến phố trung tâm Thủ đô.

Hay mới đây, tối 23/8/2026, hơn 40.000 khán giả đã có mặt tại chương trình Tổ quốc trong tim ở TP.HCM. Ngay cả khi trời đổ mưa lớn, đông đảo khán giả vẫn ở lại, cùng hát và hòa mình vào những tiết mục mang chủ đề quê hương, đất nước.

Những khoảnh khắc tương tự còn xuất hiện sau các trận đấu lớn của đội tuyển Việt Nam. Mỗi khi đội tuyển chiến thắng, dòng người khoác cờ đỏ sao vàng lại xuống phố, cùng hát, cùng hò reo và chia sẻ niềm vui với những người thậm chí chưa từng quen biết.

Tất nhiên, một buổi xem diễu binh, một đêm concert hay một lần “đi bão” không thể đại diện cho toàn bộ lòng yêu nước của một con người.

Nhưng ít nhất, chúng cho thấy một điều: người trẻ vẫn có nhu cầu được kết nối với cộng đồng, với những biểu tượng chung và với cảm giác mình thuộc về một nơi nào đó.

Lòng tự hào đôi khi không bắt đầu bằng những khái niệm quá lớn lao. Nó có thể bắt đầu từ việc thức dậy lúc 3 giờ sáng để tìm một vị trí xem đoàn diễu binh đi qua. Từ việc mua một tấm vé cho bộ phim lịch sử Việt Nam. Từ một chiếc áo in hình lá cờ, một bộ cổ phục được chuẩn bị cẩn thận hay khoảnh khắc hàng chục nghìn người cùng hát một bài hát quen thuộc. 

Những cách thể hiện ấy có thể rất khác với thế hệ trước, nhưng khác không có nghĩa là ít ý nghĩa hơn.

Nguồn: Hanoionline.vn

Sáng tạo giúp lịch sử gần hơn, nhưng không có nghĩa là được phép hời hợt

Mạng xã hội đã trao cho người trẻ một khả năng mà các thế hệ trước không dễ có được: không chỉ tiếp nhận văn hóa, họ còn có thể tự mình kể lại nó.

Một câu chuyện lịch sử có thể trở thành video ngắn. Một nhân vật xưa có thể được vẽ lại bằng illustration. Trang phục truyền thống có thể xuất hiện trong những bộ ảnh thời trang. Dân ca có thể được phối cùng rap và nhạc điện tử. Những câu chuyện về di tích, phong tục hay nhân vật lịch sử cũng có thể đến với hàng triệu người chỉ qua vài phút trên TikTok, YouTube hay Facebook.

Đó là một tín hiệu tích cực. Bởi một giá trị văn hóa chỉ thực sự sống khi nó tiếp tục hiện diện trong đời sống. Nhưng chính ở đây cũng xuất hiện một câu hỏi khác: Sáng tạo đến đâu để vẫn là làm mới, mà không trở thành làm sai?

Một bộ phim xúc động không mặc nhiên là sử liệu. Một sản phẩm đẹp mắt chưa chắc đã phản ánh đúng bối cảnh văn hóa. Một câu chuyện được chia sẻ hàng triệu lần cũng không vì thế mà trở thành sự thật lịch sử.

Sáng tạo không phải vấn đề. Ngược lại, sáng tạo là cách để những giá trị cũ tiếp tục sống trong đời sống mới. Điều quan trọng là sự sáng tạo ấy phải bắt đầu từ hiểu biết và tôn trọng.

Nếu một bộ phim khiến bạn tò mò về nhà Đinh, hãy thử đọc thêm sau khi rời rạp. Nếu một bài hát khiến bạn thích quan họ, hãy nghe thử những làn điệu nguyên bản. Nếu một bộ cổ phục khiến bạn thấy đẹp, hãy tìm hiểu xem nó thuộc thời kỳ nào và mang ý nghĩa gì.

Và nếu bạn là người sáng tạo nội dung, trước khi hỏi: “Làm thế nào để sản phẩm này viral?”, có lẽ cũng nên hỏi thêm:

“Sau khi xem nó, người khác sẽ hiểu gì về Việt Nam?”

Nguồn: VnExpress

Có lẽ chúng ta không cần một công thức chung.

Không phải ai cũng cần đọc hàng chục cuốn sử mới được quyền yêu lịch sử. Không phải ai cũng phải mặc cổ phục, xem phim chiến tranh hay thuộc những bài hát truyền thống mới được xem là trân trọng văn hóa dân tộc. Người trẻ hôm nay hoàn toàn có quyền kể câu chuyện của dân tộc bằng ngôn ngữ của mình.

Điều quan trọng không phải cách thể hiện ấy có giống thế hệ trước hay không, mà là sau những cảm xúc, xu hướng và sự sáng tạo ấy, chúng ta có hiểu hơn về nơi mình đến từ hay không.

Cội nguồn không cần được giữ trong tủ kính. Cội nguồn cần những người trẻ đủ tò mò để tìm hiểu, đủ sáng tạo để tiếp nối và trân trọng để không làm mất đi những giá trị vốn có.